Een grote apotheekketen in Zweden is gestart met een opvallende proef. De centrale vraag: kan een paar minuten vrije tijd per dag helpen om eenzaamheid onder werknemers te verminderen?

Onderzoek naar eenzaamheid

De aanleiding ligt bij een grootschalig sociaal onderzoek dat de Zweedse overheid liet uitvoeren naar eenzaamheid. De uitkomsten waren confronterend: 8 procent van de volwassenen heeft geen enkele goede vriend.

Die cijfers zetten het thema hoog op de maatschappelijke agenda. Eenzaamheid blijkt niet beperkt tot ouderen, maar komt voor in alle lagen van de bevolking, inclusief werkenden met een sociaal ogende omgeving.

Tijd voor vriendschap op het werk

Apotheekketen Apotek Hjärtat besloot daarop een proef te starten in al haar vestigingen. Medewerkers krijgen dagelijks 15 minuten, of maximaal één uur per maand, om hun werk even neer te leggen.

In die tijd mogen ze bellen, afspreken met iemand, een activiteit plannen of simpelweg bijpraten met collega’s. Alles wat bijdraagt aan vriendschap en sociaal contact valt onder het nieuwe beleid, dat de naam “Friend Care” kreeg.

Financiële steun voor sociaal contact

Het bedrijf laat het niet bij tijd alleen. Werknemers kunnen jaarlijks omgerekend zo’n 100 euro krijgen om te besteden aan activiteiten die vriendschap bevorderen.

Volgens CEO Monica Magnusson ontstond het idee na een eerdere campagne, waarin apothekers werden getraind om eenzaamheid bij klanten te herkennen. Vooral ouderen en mensen met weinig sociale contacten werden daarbij actief aangesproken.

Ook aandacht voor eigen medewerkers

Die campagne bracht een nieuwe vraag naar boven: deed het bedrijf eigenlijk wel genoeg voor het welzijn van de eigen medewerkers? Dat was voor Magnusson de aanleiding om de focus naar binnen te verleggen.

Het resultaat is een proef die niet draait om productiviteit, maar om menselijk contact. Een zeldzame benadering in een sector waar tijd meestal strak is ingedeeld.

Ervaring van een medewerker

Yasmine Lindberg, medewerker bij Apotek Hjärtat, vertelde de BBC dat ze zich vaak eenzaam voelt sinds haar scheiding vier jaar geleden. Hoewel haar tienerkinderen om de week bij haar wonen, komt ze vaak uitgeput thuis van haar werk.

De extra 15 minuten blijken voor haar een doorslaggevende stimulans. Ze gebruikt de tijd om plannen te maken en zichzelf vaker uit te nodigen tot sociaal contact, iets wat ze eerder voor zich uitschoof.

Zweedse terughoudendheid

Volgens Zweeds psycholoog Daniel Ek is dat geen toeval. Hij wijst erop dat veel Zweden moeite hebben met het leggen van sociaal contact. “Je wilt anderen niet storen, persoonlijke ruimte is belangrijk, en het ijs breken voelt ongemakkelijk”, zegt hij tegen de BBC.

Juist daardoor kan een kleine duw in de rug het verschil maken. Niet door mensen te verplichten, maar door ruimte te creëren om sociaal initiatief te nemen.

Van ‘friskvård’ naar ‘vänvård’

Veel Zweedse werkgevers bieden hun personeel al zogenoemde ‘friskvård’: vergoedingen voor gezondheid, sport of ontspanning. Apotek Hjärtat voegde daar een sociale variant aan toe.

De naam “vänvård” is een woordspeling op dat bestaande systeem en onderstreept het doel: zorg voor vriendschap, als onderdeel van welzijn op de werkvloer.